Licht in tijden van duisternis

Na mijn licht opgestoken te hebben op Eurobike en met - in de woorden van mijn moeder - "die dagen" voor de deur, weer een korte update over het fietslicht.
Nieuws van Son op Eurobike: de lichtere (440 g) en minder wrijvingsweerstand biedende SON 28 zit in dezelfde behuizing als de reeds bekende SONdelux, met 390 g vooralsnog kampioen lichtgewicht.
Het verschil is dat de delux iets minder stroom geeft bij lage snelheden. De SON 28 heeft 32 of 36 spaakgaten, en bestaat in zwart of zilver. De delux heeft bovendien 20, 24 of 28 spaakgaten en is er ook in het rood.
De prijzen voor beide modellen zijn ongeveer gelijklopend.
Maar het kan natuurlijk ook zonder dynamo, voor gewichtsfreaks, racers en andere liefhebbers van toegespitste functionaliteit.
Onlangs reed ik 's morgens vroeg, het was nog donker, naar Tervuren, met Smartjes door de steeds wurgender wordende Brusselse spits. Niet goed voor de gemoedsrust. Dus heb ik, voor meer zichtbaarheid, mijn aloude Sigma Nipackset met Vario koplamp weer eens voor de dag gehaald en de beste montage op de racefiets uitgekiend. Dat lukt uitstekend, de set is ook makkelijk weer af te nemen.
Sigma heeft sindsdien een serie nieuwe, lekker compacte modellen op lithium-ion accu's ontwikkeld. De Powerled Evo is het paradepaardje. De accu's bestaan inmiddels in twee formaten, waarbij de meest volumineuze uiteraard de meeste reserves biedt. Evenzoveel redenen om de racefiets of mountainbike ook bij avond eens van stal te halen, of 's ochtends in alle vroegte te beginnen.
Ik liep op Eurobike voor het eerst aan tegen de mij al van faam bekende Lupine acculampen. Degelijk materiaal en dat mag ook wel voor die prijs. De "zaklampen" (met geïntegreerde accu) zijn wellicht een idee voor wie de batterijverlichting van de Brompton wat te cheap en te zwakjes vindt. Alleen even kijken of de lamp erop kan blijven bij het vouwen.

Hoogstpersoonlijk: de racefiets

Als er één fiets een hoogstpersoonlijke benadering vraagt, dan wel de racefiets. Kan bij de stadsfiets nog een kleine afwijking getolereerd worden, de racefiets moet van top tot teen juist zitten en van de juiste componenten zijn voorzien. Van bandjes tot cranklengte, van zadel tot stuurpositie, hoe gepersonaliseerder de fiets, hoe beter hij zal rollen en accelereren. Om van het psychologische voordeel ("dit is mijn fiets en zo is er maar één") nog te zwijgen.
Wie over individualiseren spreekt, beginne bij het begin: een fiets die vanaf het frame volledig à la carte wordt opgebouwd, met precies die onderdelen die bij je rijstijl en in je budget passen. Waarbij en passant ook nog eens een unieke look gerealiseerd kan worden. Wat racefietsen betreft werk ik al enige tijd met de aluminium frames van Maxx, onlangs zijn daar de

scandium frames (Pax) van Bergwerk bijgekomen. De Maxx frames zijn licht sloping, de Bergwerks hebben een rechte - iets kortere - bovenbuis. Beide frames kunnen in alle RAL-kleuren worden gespoten. Ook frames van andere producenten zijn mogelijk: Colnago, Bianchi, Columbus... Naast de sobere, robuuste en lichte frames zijn er twee andere pluspunten.
1.
Na het frame zijn de wielen het belangrijkste onderdeel van de fiets (niet de groep waar zoveel mee gepronkt wordt). Ik bouw de racewielen bij voorkeur zelf, met zwarte of zilveren velgen van Mavic of DT, enkel, dubbel of niet gebust. De velghoogte, het aantal spaken en de kruising kan worden aangepast aan de voorkeur, het gewicht en de stijl van de rijder. De spaken zijn minstens van Sapim Race-kwaliteit, met als top of the bill de aërodynamische CX-Ray. Deze laatste, handmade in Wilrijk, zijn 25% lichter, stukken duurzamer en ehhh vijf keer zo duur. Voeg daaraan toe naven van Shimano (Dura Ace, Ultegra), Campagnolo Record of DT (190, 240) et ça roule.
2.
Als de aandrijving, pedalen en wielen gemonteerd zijn, laat ik de berijder een aantal zadels, sturen (verschillende breedtes, compact of klassiek, ronde of ergonomische bocht, al dan niet platte bovenkant, al dan niet carbon), stuurhoogtes en stuurpennen uittesten. Millimeterwerk... Eenmaal de juiste zit bereikt is, wordt ook de positie van de verstellers nog eens individueel aangepast.

Waarna de kabels getrokken worden en het stuurlint gewikkeld. Dat ook hierbij een spervuur van individuele inkleuring mogelijk is, spreekt vanzelf.

Groot licht

Al is het zomer en brandt de zon, toch even een kleine update over de fietsverlichting. Net als de banden een terrein waarop heel wat verandert, en gelukkig ten goede.

LED-verlichting is ondertussen niet meer weg te branden op de fiets. Na de achterlichten zijn nu ook steeds meer koplampen voorzien van LED's. Twee keer winst, want ze hebben minder stroom nodig en zijn zo goed als onverwoestbaar. Dat laatste is mooi meegenomen als je bedenkt dat een halogeenlampje tegenwoordig 4 euro kost.
Een van de combinaties die mij positief verbaasde was de Shimano naafdynamo 3N80 (net onder de 500 g) met de Lumotec IQ Fly, die niet alleen een bak licht geeft, maar de condensator ook zo snel oplaadt dat je na een seconde al standlicht hebt (leuk als je 's nachts even de kaart wilt bekijken voor je vertrekt). Ook het recente achterlichtje van Busch + Müller

(Toplight Line Plus) bezit zo'n razendsnelle condensator. Daarnaast is de lamp voorzien van een stel lenzen die het licht van de beide super-LED's verstrooit tot een balkje van licht waardoor autobestuurders de afstand tot de fiets beter kunnen inschatten.
De Brompton heeft vanaf 2010 standaard verlichting met naafdynamo (een speciaal model van Shimano, vanwege de kleinere vorkafstand). Een goed idee, na de toestanden met de losrammelende en zelfinschakelende flankdynamo's van weleer. Neem je een Brompton met SON-naaf dan is een Cyo-achtige koplamp van B + M inbegrepen. Ook deze heeft een zo krachtige condensator, dat de lamp zelfs na een poos stilstand meteen weer standlicht geeft, zonder dat de dynamo hoeft te draaien.
Om maar te zeggen: stop niet al je vakantiegeld in boemeltrips naar Barcelona, leg wat opzij voor een mooie nieuwe lamp in de herfst.
Bekijk ook de laatste update van dit bericht: Licht in tijden van duisternis.

Kryptonite Evolution mini

Ik kwam er onlangs achter dat vele fietskoeriers een zwak hebben voor het Evolution Mini beugelslot van Kryptonite.
Tot voor kort was het nergens in Brussel te krijgen. Daar is nu verandering in gekomen.
Ik heb een paar dozen in voorraad. Niet alleen voor de fietskoeriers, ook omdat ik van huis uit iets heb met klein en makkelijk mee te nemen materiaal.
Het mini-slot meet zo'n 10 bij 15 cm en past dus in je broekzak. Het weegt een kleine kilo, komt met drie sleutels, waarvan één met verlichting, en een stevige framebevestiging. De prijs bedraagt 42 €. Geïnteresseerd? Stuur me een e-mail.
Nog een citaatje van Sheldon Brown om de laatste sceptici te overtuigen:

"The best U-locks are the smallest. My favorite is the Kryptonite Mini, which not all bike shops stock. The Mini is much smaller and lighter than the more popular models, but just as secure. It may be even more secure, because of the limited room to put a jack inside it. It also gives less purchase for leverage-based attacks.
People tend to buy the big clunky U-locks because they don't know how to use them properly. A U-lock should go around the rear rim and tire, somewhere inside the rear triangle of the frame. There is no need to loop it around the seat tube as well, because the wheel cannot be pulled through the rear triangle."

Verk(n)ocht aan de Brompton

Het begon toen een van mijn demofietsen gestolen werd - in het centrum van Brussel, en ja het was deels mijn eigen stomme schuld. Ik bal nog de vuisten als ik denk aan het fraaie, soepel verende Signo-zadel dat erop zat.
Soit: het was mij even te veel en ik zwoer een dure eed: nooit zou ik nog een fiets open en bloot op slot zetten in de stad. Nooit meer zou ik in concertzaal, café of bibliotheek maar half op mijn gemak zijn, onder invloed van de fietsparanoia.
Dus... ik stapte over op een Brompton die ik voor demodoeleinden in huis had. Sindsdien neem ik het fietsje overal mee naar binnen en ben ik geheel en al verlost van mijn diefstalfobie. Wat een opluchting!
Maar ziet, er valt nog meer te melden over die Brompton. Na een paar initiële hindernissen, onder meer een piepende ophangingselastomeer, waar ik mij wekenlang het hoofd over gebroken heb omdat ik de fout in de aandrijving zocht, reed de fiets (een 6-speed Brompton Regis) als een trein.

Kwam daarbij het waarlijk verbluffende gemak van parkeren, vouwen en meenemen op trein en metro... kortom ik kreeg steeds meer schik in die drommelse vouwfiets. Ik nam deel aan een 100 km-toer opgezet door mijn concurrerende collega's Yves en Suzanne - en zoals dat gaat met gebetenen dook ik onder in kleuren, uitvoeringen, gewichten... Ondertussen ben ik er na aan toe een tweede (lichter, Spartaanser, dus draagbaarder) exemplaar aan te schaffen.

Lees het verhaal van een co-enthousiast in dit Independent-artikel. Ben je van de paranoia af, krijg je er dát voor in de plaats.

Filosofie des huizes

Fietsenwinkels genoeg... maar niet zoveel fietsenwinkels waar u als klant op de eerste plaats komt. Waar u een afspraak maakt en de fietsenmaker vervolgens alle tijd en aandacht heeft voor u. Om een regeling, een reparatie te laten uitvoeren zonder weken te moeten wachten. Om een fiets of een accessoire te kiezen – of gewoon voor een weloverwogen advies. Zonder dat er een rij klanten achter u staat te dringen of rinkelende telefoons elk gesprek onmogelijk maken.


Verdubbel het fietsplezier
Sinds 2005 werk ik in mijn atelier in Jette aan modulaire fietsoplossingen. Gewoon omdat ik mij tijdens mijn hele fietsende bestaan nooit heb kunnen voorstellen dat je op iets anders rijdt dan een volledig op jouw fysiek, esthetische voorkeur en rijstijl afgestemd rijwiel. Een fiets is een persoonlijk vervoermiddel. Hoe meer je hem personaliseert, des te beter en efficiënter hij zal rijden. En hoe meer het fietsgenoegen zal toenemen.

Een gezonde fiets onder een gezond lichaam
Wie fietst in Brussel en Brabant, krijgt af te rekenen met hellingen, moordend verkeer en slecht wegdek. Wil je dat zonder ongelukken elke dag doorstaan, dan kun je echt wel een goede fiets gebruiken. Een fiets die precies die componenten omvat die u nodig hebt.
Zoals een ruime keuze aan versnellingen: met 3 zult u er niet of met veel moeite komen. Hoe meer versnellingen hoe beter, om ondanks wind of helling altijd met de juiste trapcadans te rijden.
Voor de snelle en gevaarlijke afdalingen hebt u goede remmen nodig – zonder dat dat schijfremmen hoeven te zijn. U hebt de juiste maat nodig en een zitpositie die de voor u optimale verhouding biedt tussen prestaties en comfort. Extra’s als een verende voorvork, bagagedrager, stander, kaderslot of verlichting verzwaren de fiets terwijl u ze niet altijd nodig hebt.

Waarom komt u er niet met een fabrieksfiets?
Een fiets-uit-de-fabriek is goed om af en toe een boodschap mee te doen of een middagje per jaar mee te gaan fietsen – in het zonnetje.
Standaardfietsen, de naam zegt het al, bestaan in een beperkt aantal uitvoeringen. Zo zijn fietsen die 26” wielen combineren met een naafversnelling nauwelijks te vinden. Ze komen in twee en als u geluk hebt drie maten. Slechts zelden zullen die maten aansluiten bij wat u werkelijk past. De kleur is veelal grijs. Ook de houding is doorsnee. Zadel, stuur of stuurpen vervangen door passender exemplaren kan, maar kost extra. Verder hebben stadsfietsen een weelde aan voorzieningen die de fiets vele kilo’s zwaarder maken. Al hebt u ze niet altijd nodig – u betaalt er wel voor.
Bijvoorbeeld: als u een goed (beugel)slot bezit, kunt u zonder het kaderslot. Als u overwegend overdag rijdt kunt u zonder verlichting. In de schaarse gevallen dat u toch in het donker gaat fietsen, plaatst u batterijlichtjes die u na gebruik weer afneemt. Wanneer u rijdt met een rugzak, kunt u de bagagedrager missen. Een verende voorvork is niet nodig op het Brusselse terrein, verzwaart de fiets met 1 à 2 kg en verhoogt de onderhoudskosten. Het nut van een stander is mij altijd ontgaan – of het moest zijn om de fietsen in de winkel netjes op een rij te zetten. En dan zwijg ik nog over de jasbeschermers...

Wat kunt u verwachten van een gepersonaliseerde fiets?
Wanneer u bij mij een gepersonaliseerde fiets bestelt, vertrekken we van een frame in de maat die u past. Een frame van aluminium als u belang hecht aan lichtheid en zelf niet veel weegt. Van staal als u rijdt als een gek, 90 kilo weegt of op wereldreis wilt. In alle kleuren van de regenboog, met of zonder logo. Ook grijs is mogelijk.
Vervolgens kiezen we in samenspraak de onderdelen en accessoires die u vandoen hebt, in de kwaliteit die past bij uw rijstijl, reisweg en gewicht. Slechts de onderdelen die u nodig hebt, niets meer. Waarbij de juiste orde van prioriteiten evenzeer van belang is.
Na het frame zijn de wielen, als grootste bewegende delen, maatgevend voor de prestaties van de fiets. Zij moeten worden opgebouwd in overeenstemming met uw gewicht en de te vervoeren bagage, licht lopen en recht blijven. Lichte en aërodynamische wielen maken elke fiets snediger. Met andere woorden: ruim in uw budget eerst plaats in voor de wielen, dan voor de aandrijving (de groep waar zoveel mensen mee te koop lopen) – en in laatste instantie de verlichting of bagagedrager.
Wel onontbeerlijk op het grillige Brabantse terrein zijn betrouwbare remmen. Wie goed nadenkt kiest hydraulische remmen. Zij remmen krachtiger en blijven dat doen, terwijl de remleidingen zo goed als geen onderhoud behoeven – en zelfs de remblokjes minder slijten.
Ten slotte komt de kers op de taart: als de wielen, de aandrijving en de pedalen gemonteerd zijn, wordt u uitgenodigd voor een passessie, waarbij u verschillende zadels, sturen, stuurhoogtes en stuurpennen kunt uitproberen – op de fiets. Pas als alles goed “zit” wordt de fiets afgemonteerd met handvatten, rem- en versnellingshendels en kabels. En ja hoor, als u dat wilt, met jasbeschermers.

Voor een handvol euro’s meer...
Met een degelijke fiets, à la carte gemonteerd, met handgemaakte wielen, aangepast aan uw fysiek, spaart u onnodige onderdelen, onderhoudsuren en reparatiekosten uit, alsmede doktersrekeningen als gevolg van een verkeerde fietshouding. En bij de uren die u niet in de file moet staan, mag u nog eens de minuten optellen dat u sneller en monterder op uw bestemming bent. Met andere woorden: voor de paar honderd euro meer die een volledig gepersonaliseerde fiets kost, verdubbelt u het fietsplezier, en dat gedurende vele jaren. Tel uit uw winst...

Degelijk materiaal

Elke dag dat ik mijn bestendig zwaarder wordende dochter een klein eindje meeneem achter op mijn Tubus Vegaatje, houd ik de adem in: zal hij het houden? Tot nog toe blijft-i overeind, al weegt mijn dochter ondertussen 40 kg en bedraagt de fabrieksspecificatie maximaal 25 kg toegelaten gewicht.
Op het moeilijke Brusselse terrein is betrouwbaarheid een must. De dagelijkse gebruiker door weer en wind heeft al genoeg andere dingen aan haar hoofd. Vakantiefietsers weten dat je met Tubus bagagedragers op het vlak van duurzaamheid gebeiteld zit, met hun 10 (!) jaar garantie, hun lichte en toch oerdegelijke bouw en bevestiging. Even rukken om te zien hoe vast en hoe stevig het zit, en je bent verkocht.
Nog enkele gedachten over dit thema.
De naafdynamo mag dan een stap vooruit zijn qua degelijkheid, atmosferische bestendigheid en bedrijfszekerheid, de bekabeling naar het achterlicht blijft een teer punt. Vooraan kan de kabel natuurlijk het best door het frame getrokken worden. Achteraan kan je hem extra beschermen door hem langs de spatbordpoten in een stuk krimpkous te stoppen.
Toen ik laatst wéér eens (M70T4) Shimano remblokjes (na twee maanden dagelijks gebruik, weliswaar in hondenweer) moest vervangen, prees ik de Magura-velgrembezitters voor de zoveelste maal gelukkig. Niet alleen hebben hun remmen een efficiënte en onderhoudsvrije bediening, hun blokjes slijten ook zo goed als niet. Ondertussen ben ik voor de v-brakes overgestapt op Koolstops. 's Kijken of die het langer uithouden... iemand nog een andere suggestie?
Meer en meer kom ik er, als sportief derailleurgebruiker, achter dat naafversnellingen toch wel hun voordelen hebben. Betrouwbaarheid alom: minder kettingslijtage, geen uitstekende delen, betere bescherming tegen weers- en andere invloeden.
Voor de in alle opzichten superieure Rohloff (bouwkwaliteit, souplesse, enorm bereik) moet je het geld hebben, natuurlijk, maar ook de Nexus 8 werkt storingvrij en heeft een bereik dat voldoende blijkt voor Brussel. De Sram i-motion 9 schakelt prima, en heeft een iets groter bereik dan de Nexus, weliswaar voor een hogere prijs. Onlangs kwam Shimano met de Alfine 11, die net als de Rohloff in een oliebad loopt. Deze nieuwe naaf heeft een bereik van rond de 400% en weegt ietsje minder dan zijn 8-speed voorgangers.
Voor mijn handgebouwde fietsen begint alles uiteraard met een degelijk frame. Ik gebruik stalen frames van fahrradmanufaktur voor mensen met een hoger gewicht of een ruwere rijstijl. Als het een beetje lichter en snediger mag zijn, ga ik uit van de schitterende - en solide - aluframes van Maxx.
Ook de bespaking van het achterwiel kan niet stevig genoeg zijn. Desgewenst monteer ik rechtsachter spaken met een dikkere kop zoals de Sapim Strong.
En als het nu lijkt dat overwegend Duits materiaal de stevigheidstest doorstaat: het Britse Brompton gooit net zulke hoge ogen, niet alleen op het stuk van degelijkheid en slim ontwerp, maar ook wat service in de Benelux betreft.